sluiten X

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie

Overweeg je een hormoonspiraaltje?

Wie een hormoonspiraaltje draagt met het hormoon levonorgestrel moet even opletten. Heb je vaker last van stress, is je hartslag sneller, heb je last van stemmingswisselingen of depressieve gevoelens? Dan kan dat aan het spiraaltje liggen.

Hormoonspiraaltjes worden steeds populairder. De hormonen in het spiraaltje blijven vijf jaar lang werkzaam en de menstruatie blijft vaak uit. Als voorbehoedmiddel functioneert het prima. Hormoonspiraaltjes bevatten het synthetisch hormoon levonorgestrel. Het maakt de slijmprop in de baarmoederhals taaier en voorkomt dat zaadcellen de baarmoeder bereiken. Het remt de opbouw van het baarmoederslijmvlies en voorkomt innesteling van een bevruchte eicel. Als bijwerking kan de menstruatie op den duur uitblijven. Om die reden wordt dit spiraaltje ook wel geadviseerd bij vrouwen in de overgang met veel bloedverlies.

Het levonorgestrel-spiraaltje is uiteraard uitgebreid getest op veiligheid en daaruit is gebleken dat er weinig effect is op de hormoonproductie van de eierstokken. En daarmee werd het effect van levonorgestrel op de totale hormoonbalans als verwaarloosbaar beschouwd. Nieuw onderzoek uitgevoerd door Erasmus Medisch Centrum (1) zet deze laatste aanname onder druk. Bij het levonorgestrel-spiraaltje werd een hogere stressresponse gemeten dan bij het koperspiraaltje en de natuurlijke cyclus. De stressresponse is gemeten via het cortisolgehalte in het speeksel, bloed en haar. Bij het hormoonspiraaltje bleek ook het hartritme gemiddeld 10 slagen per minuut hoger dan bij de andere groepen. Een opvallend verschil.

Dat cortisol, ons stresshormoon, een hormonale disbalans kan veroorzaken, is al langer bekend. Cortisol vermindert de aanmaak van andere hormonen waaronder serotonine (tevredenheidsgevoel) en het vermindert de opname van DHEA, belangrijk voor ons geheugen en onze stemming. Dit onderzoek laat zien dat het hormoon levenorgestrel niet alleen een lokale werking heeft, maar dus ook de totale hormonale balans kan verstoren.

De Deense gynaecoloog Lidegaard ziet een trend: onder gezonde vrouwen met een normale anticonceptie neemt het gebruik van antidepressiva toe (2). Zij stelde vast dat anticonceptiepillen met levonorgestrel het risico op depressieve gevoelens verhogen, hoewel een causaal verband niet is aangetoond (3). Andere onderzoeken laten geen verband zien tussen pil en depressie. En sommige vrouwen met stemmingswisselingen hebben baat bij de pil.

Hoe dan ook, vrouwen die het levonorgestrel-spiraaltje of andere anticonceptie op basis van levonorgestrel willen gaan gebruiken, doen er goed aan hun stressresponse en stemming in de gaten te houden en indien nodig naar alternatieven te zoeken. Wie zich wil verdiepen in de bijwerkingen, kan het beste het rapport lezen van de fabrikant (4).

Literatuurverwijzingen

  1. Aleknaviciute, J.,et.al., The levonorgestrel-releasing intrauterine device potentiates stress reactivity, Psychoneuroendocrinology, Febr. 2017 https://www.researchgate.net/publication/314138176_The_levonorgestrel-releasing_intrauterine_device_potentiates_stress_reactivity
  2. https://mirena.forum2go.nl/het-bayer-rapport-de-vertaling-van-alle-bijwerkingen-t29.html
  3. Skovlund CW, Mørch LS, Kessing LV, Lidegaard Ø, Association of Hormonal Contraception With Depression. JAMA Psychiatry. 2016 Nov 1;73(11):1154-1162. doi: 10.1001/jamapsychiatry.2016.2387. http://jamanetwork.com/journals/jamapsychiatry/article-abstract/2552796
  4. De pil en depressie, Kopenhaagse bluf. https://skepsis.nl/pil-depressie/

Op December 16, 2019